1 Καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. kai exēlthen ekeithen, kai erchetai eis tēn patrida aytoy, kai akoloythoysin aytō ohi mathētai aytoy.
2 καὶ γενομένου σαββάτου ἤρξατο διδάσκειν ἐν τῇ συναγωγῇ· καὶ οἱ πολλοὶ ἀκούοντες ἐξεπλήσσοντο, λέγοντες· πόθεν τούτῳ ταῦτα, καὶ τίς ἡ σοφία ἡ δοθεῖσα τούτῳ; καὶ δυνάμεις τοιαῦται διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ γίνονται; kai genomenoy sabbatoy ērxato didaskein en tē synagōgē· kai ohi polloi akoyontes exeplēssonto, legontes· pothen toytō tayta, kai tis hē sophia hē dotheisa toytō ; kai dynameis toiaytai dia tōn cheirōn aytoy ginontai ;
3 οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τέκτων, ὁ υἱὸς τῆς Μαρίας καὶ ἀδελφὸς Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆτος καὶ Ἰούδα καὶ Σίμωνος; καὶ οὐκ εἰσὶν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ ὧδε πρὸς ἡμᾶς; καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. oych ohytos estin ho tektōn, ho yhios tēs marias kai adelphos iakōboy kai iōsētos kai ioyda kai simōnos ; kai oyk eisin ahi adelphai aytoy hōde pros hēmas ; kai eskandalizonto en aytō.
4 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι ἑαυτοῦ καὶ ἐν τοῖς συγγενεῦσιν αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. kai elegen aytois ho iēsoys hoti oyk estin prophētēs atimos ei mē en tē patridi heaytoy kai en tois syggeneysin aytoy kai en tē oikia aytoy.
5 καὶ οὐκ ἐδύνατο ἐκεῖ ποιῆσαι οὐδεμίαν δύναμιν, εἰ μὴ ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας ἐθεράπευσεν. kai oyk edynato ekei poiēsai oydemian dynamin, ei mē oligois arrōstois epitheis tas cheiras etherapeysen.
6 καὶ ἐθαύμασεν διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. Καὶ περιῆγεν τὰς κώμας κύκλῳ διδάσκων. kai ethaymasen dia tēn apistian aytōn. kai periēgen tas kōmas kyklō didaskōn.
7 Καὶ προσκαλεῖται τοὺς δώδεκα, καὶ ἤρξατο αὐτοὺς ἀποστέλλειν δύο δύο, καὶ ἐδίδου αὐτοῖς ἐξουσίαν τῶν πνευμάτων τῶν ἀκαθάρτων, kai proskaleitai toys dōdeka, kai ērxato aytoys apostellein dyo dyo, kai edidoy aytois exoysian tōn pneymatōn tōn akathartōn,
8 καὶ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἵνα μηδὲν αἴρωσιν εἰς ὁδὸν εἰ μὴ ῥάβδον μόνον, μὴ ἄρτον, μὴ πήραν, μὴ εἰς τὴν ζώνην χαλκόν, kai parēggeilen aytois hina mēden airōsin eis hodon ei mē hrabdon monon, mē arton, mē pēran, mē eis tēn zōnēn chalkon,
9 ἀλλὰ ὑποδεδεμένους σανδάλια καὶ μὴ ἐνδύσησθε δύο χιτῶνας. alla hypodedemenoys sandalia kai mē endysēsthe dyo chitōnas.
10 καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· ὅπου ἐὰν εἰσέλθητε εἰς οἰκίαν, ἐκεῖ μένετε ἕως ἂν ἐξέλθητε ἐκεῖθεν. kai elegen aytois· hopoy ean eiselthēte eis oikian, ekei menete heōs an exelthēte ekeithen.
11 καὶ ὃς ἂν τόπος μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσωσιν ὑμῶν, ἐκπορευόμενοι ἐκεῖθεν ἐκτινάξατε τὸν χοῦν τὸν ὑποκάτω τῶν ποδῶν ὑμῶν εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. kai hos an topos mē dexētai hymas mēde akoysōsin hymōn, ekporeyomenoi ekeithen ektinaxate ton choyn ton hypokatō tōn podōn hymōn eis martyrion aytois.
12 καὶ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν ἵνα μετανοῶσιν, kai exelthontes ekēryxan hina metanoōsin,
13 καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλλον, καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον. kai daimonia polla exeballon, kai ēleiphon elaiō polloys arrōstoys kai etherapeyon.
14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρώδης, φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ ἔλεγεν ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ. kai ēkoysen ho basileys hērōdēs, phaneron gar egeneto to onoma aytoy, kai elegen hoti iōannēs ho baptizōn egēgertai ek nekrōn, kai dia toyto energoysin ahi dynameis en aytō.
15 ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι Ἡλείας ἐστίν· ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι προφήτης ὡς εἷς τῶν προφητῶν. alloi de elegon hoti hēleias estin· alloi de elegon hoti prophētēs hōs ehis tōn prophētōn.
16 ἀκούσας δὲ ὁ Ἡρώδης ἔλεγεν, ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάννην, οὗτος ἠγέρθη. akoysas de ho hērōdēs elegen, hon egō apekephalisa iōannēn, ohytos ēgerthē.
17 Αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρώδης ἀποστείλας ἐκράτησεν τὸν Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν· aytos gar ho hērōdēs aposteilas ekratēsen ton iōannēn kai edēsen ayton en phylakē dia hērōdiada tēn gynaika philippoy toy adelphoy aytoy, hoti aytēn egamēsen·
18 ἔλεγεν γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. elegen gar ho iōannēs tō hērōdē hoti oyk exestin soi echein tēn gynaika toy adelphoy soy.
19 ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἠδύνατο· hē de hērōdias eneichen aytō kai ēthelen ayton apokteinai, kai oyk ēdynato·
20 ὁ γὰρ Ἡρώδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν, καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἠπόρει, καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουεν. ho gar hērōdēs ephobeito ton iōannēn, eidōs ayton andra dikaion kai hagion, kai synetērei ayton, kai akoysas aytoy polla ēporei, kai hēdeōs aytoy ēkoyen.
21 καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου, ὅτε Ἡρώδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίησεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας, kai genomenēs hēmeras eykairoy, hote hērōdēs tois genesiois aytoy deipnon epoiēsen tois megistasin aytoy kai tois chiliarchois kai tois prōtois tēs galilaias,
22 καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος καὶ ὀρχησαμένης, ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις. ὁ δὲ βασιλεὺς εἶπεν τῷ κορασίῳ· αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι· kai eiselthoysēs tēs thygatros aytēs tēs hērōdiados kai orchēsamenēs, ēresen tō hērōdē kai tois synanakeimenois. ho de basileys eipen tō korasiō· aitēson me ho ean thelēs, kai dōsō soi·
23 καὶ ὤμοσεν αὐτῇ ὅτι ὃ ἐάν με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. kai ōmosen aytē hoti ho ean me aitēsēs dōsō soi heōs hēmisoys tēs basileias moy.
24 καὶ ἐξελθοῦσα εἶπεν τῇ μητρὶ αὐτῆς· τί αἰτήσωμαι; ἡ δὲ εἶπεν· τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτίζοντος. kai exelthoysa eipen tē mētri aytēs· ti aitēsōmai ; hē de eipen· tēn kephalēn iōannoy toy baptizontos.
25 καὶ εἰσελθοῦσα εὐθὺς μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ᾐτήσατο λέγουσα· θέλω ἵνα ἐξαυτῆς δῷς μοι ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. kai eiselthoysa eythys meta spoydēs pros ton basilea ētēsato legoysa· thelō hina exaytēs dōs moi epi pinaki tēn kephalēn iōannoy toy baptistoy.
26 καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς ἀνακειμένους οὐκ ἠθέλησεν ἀθετῆσαι αὐτήν. kai perilypos genomenos ho basileys dia toys horkoys kai toys anakeimenoys oyk ēthelēsen athetēsai aytēn.
27 καὶ εὐθὺς ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς σπεκουλάτορα ἐπέταξεν ἐνέγκαι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. kai eythys aposteilas ho basileys spekoylatora epetaxen enegkai tēn kephalēn aytoy.
28 καὶ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ἤνεγκεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ, καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. kai apelthōn apekephalisen ayton en tē phylakē, kai ēnegken tēn kephalēn aytoy epi pinaki kai edōken aytēn tō korasiō, kai to korasion edōken aytēn tē mētri aytēs.
29 καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθαν καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ, καὶ ἔθηκαν αὐτὸν ἐν μνημείῳ. kai akoysantes ohi mathētai aytoy ēlthan kai ēran to ptōma aytoy, kai ethēkan ayton en mnēmeiō.
30 Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα ὅσα ἐποίησαν καὶ ἐδίδαξαν. kai synagontai ohi apostoloi pros ton iēsoyn, kai apēggeilan aytō panta hosa epoiēsan kai edidaxan.
31 καὶ λέγει αὐτοῖς· δεῦτε ὑμεῖς αὐτοὶ κατ’ ἰδίαν εἰς ἔρημον τόπον καὶ ἀναπαύσασθε ὀλίγον. ἦσαν γὰρ οἱ ἐρχόμενοι καὶ οἱ ὑπάγοντες πολλοί, καὶ οὐδὲ φαγεῖν εὐκαίρουν. kai legei aytois· deyte hymeis aytoi kat’ idian eis erēmon topon kai anapaysasthe oligon. ēsan gar ohi erchomenoi kai ohi hypagontes polloi, kai oyde phagein eykairoyn.
32 καὶ ἀπῆλθον εἰς ἔρημον τόπον τῷ πλοίῳ κατ’ ἰδίαν. kai apēlthon eis erēmon topon tō ploiō kat’ idian.
33 καὶ εἶδον αὐτοὺς ὑπάγοντας καὶ ἐπέγνωσαν αὐτοὺς πολλοί, καὶ πεζῇ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων συνέδραμον ἐκεῖ καὶ προῆλθον αὐτούς. kai eidon aytoys hypagontas kai epegnōsan aytoys polloi, kai pezē apo pasōn tōn poleōn synedramon ekei kai proēlthon aytoys.
34 Καὶ ἐξελθὼν εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπ’ αὐτοὺς, ὅτι ἦσαν ὡς πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα, καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς πολλά. kai exelthōn eiden polyn ochlon, kai esplagchnisthē ep’ aytoys, hoti ēsan hōs probata mē echonta poimena, kai ērxato didaskein aytoys polla.
35 καὶ ἤδη ὥρας πολλῆς γινομένης προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἔλεγον ὅτι ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἤδη ὥρα πολλή· kai ēdē hōras pollēs ginomenēs proselthontes ohi mathētai aytoy elegon hoti erēmos estin ho topos, kai ēdē hōra pollē·
36 ἀπόλυσον αὐτούς, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τοὺς κύκλῳ ἀγροὺς καὶ κώμας ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς τί φάγωσιν. apolyson aytoys, hina apelthontes eis toys kyklō agroys kai kōmas agorasōsin heaytois ti phagōsin.
37 ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. καὶ λέγουσιν αὐτῷ· ἀπελθόντες ἀγοράσωμεν δηναρίων διακοσίων ἄρτους, καὶ δώσομεν αὐτοῖς φαγεῖν; ho de apokritheis eipen aytois· dote aytois hymeis phagein. kai legoysin aytō· apelthontes agorasōmen dēnariōn diakosiōn artoys, kai dōsomen aytois phagein ;
38 ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· πόσους ἄρτους ἔχετε; ὑπάγετε ἴδετε. καὶ γνόντες λέγουσιν· πέντε, καὶ δύο ἰχθύας. ho de legei aytois· posoys artoys echete ; hypagete idete. kai gnontes legoysin· pente, kai dyo ichthyas.
39 καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς ἀνακλῖναι πάντας συμπόσια συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ χόρτῳ. kai epetaxen aytois anaklinai pantas symposia symposia epi tō chlōrō chortō.
40 καὶ ἀνέπεσαν πρασιαὶ πρασιαὶ, κατὰ ἑκατὸν καὶ κατὰ πεντήκοντα. kai anepesan prasiai prasiai, kata hekaton kai kata pentēkonta.
41 καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν, καὶ κατέκλασεν τοὺς ἄρτους καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς ἵνα παρατιθῶσιν αὐτοῖς, καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἐμέρισεν πᾶσιν. kai labōn toys pente artoys kai toys dyo ichthyas anablepsas eis ton oyranon eylogēsen, kai kateklasen toys artoys kai edidoy tois mathētais hina paratithōsin aytois, kai toys dyo ichthyas emerisen pasin.
42 καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν· kai ephagon pantes kai echortasthēsan·
43 καὶ ἦραν κλασμάτων δώδεκα κοφίνων πληρώματα καὶ ἀπὸ τῶν ἰχθύων. kai ēran klasmatōn dōdeka kophinōn plērōmata kai apo tōn ichthyōn.
44 καὶ ἦσαν οἱ φαγόντες τοὺς ἄρτους πεντακισχίλιοι ἄνδρες. kai ēsan ohi phagontes toys artoys pentakischilioi andres.
45 Καὶ εὐθὺς ἠνάγκασεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν εἰς τὸ πέραν πρὸς Βηθσαϊδάν, ἕως αὐτὸς ἀπολύει τὸν ὄχλον. kai eythys ēnagkasen toys mathētas aytoy embēnai eis to ploion kai proagein eis to peran pros bēthsaidan, heōs aytos apolyei ton ochlon.
46 καὶ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. kai apotaxamenos aytois apēlthen eis to oros proseyxasthai.
47 καὶ ὀψίας γενομένης ἦν τὸ πλοῖον ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς. kai opsias genomenēs ēn to ploion en mesō tēs thalassēs, kai aytos monos epi tēs gēs.
48 καὶ ἰδὼν αὐτοὺς βασανιζομένους ἐν τῷ ἐλαύνειν, ἦν γὰρ ὁ ἄνεμος ἐναντίος αὐτοῖς, περὶ τετάρτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἔρχεται πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης. καὶ ἤθελεν παρελθεῖν αὐτούς· kai idōn aytoys basanizomenoys en tō elaynein, ēn gar ho anemos enantios aytois, peri tetartēn phylakēn tēs nyktos erchetai pros aytoys peripatōn epi tēs thalassēs. kai ēthelen parelthein aytoys·
49 οἱ δὲ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα ἔδοξαν ὅτι φάντασμά ἐστιν, καὶ ἀνέκραξαν· ohi de idontes ayton epi tēs thalassēs peripatoynta edoxan hoti phantasma estin, kai anekraxan·
50 πάντες γὰρ αὐτὸν εἶδαν καὶ ἐταράχθησαν. ὁ δὲ εὐθὺς ἐλάλησεν μετ’ αὐτῶν, καὶ λέγει αὐτοῖς, θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. pantes gar ayton eidan kai etarachthēsan. ho de eythys elalēsen met’ aytōn, kai legei aytois, tharseite, egō eimi, mē phobeisthe.
51 καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτοὺς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος· καὶ λίαν ἐκ περισσοῦ ἐν ἑαυτοῖς ἐξίσταντο. kai anebē pros aytoys eis to ploion, kai ekopasen ho anemos· kai lian ek perissoy en heaytois existanto.
52 οὐ γὰρ συνῆκαν ἐπὶ τοῖς ἄρτοις, ἀλλ’ ἦν αὐτῶν ἡ καρδία πεπωρωμένη. oy gar synēkan epi tois artois, all’ ēn aytōn hē kardia pepōrōmenē.
53 Καὶ διαπεράσαντες ἐπὶ τὴν γῆν ἦλθον εἰς Γεννησαρὲτ καὶ προσωρμίσθησαν. kai diaperasantes epi tēn gēn ēlthon eis gennēsaret kai prosōrmisthēsan.
54 καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ πλοίου εὐθὺς ἐπιγνόντες αὐτὸν kai exelthontōn aytōn ek toy ploioy eythys epignontes ayton
55 περιέδραμον ὅλην τὴν χώραν ἐκείνην καὶ ἤρξαντο ἐπὶ τοῖς κραβάττοις τοὺς κακῶς ἔχοντας περιφέρειν, ὅπου ἤκουον ὅτι ἐστίν. periedramon holēn tēn chōran ekeinēn kai ērxanto epi tois krabattois toys kakōs echontas peripherein, hopoy ēkoyon hoti estin.
56 καὶ ὅπου ἐὰν εἰσεπορεύετο εἰς κώμας ἢ εἰς πόλεις ἢ εἰς ἀγροὺς, ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἐτίθεσαν τοὺς ἀσθενοῦντας, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ ἅψωνται· καὶ ὅσοι ἂν ἥψαντο αὐτοῦ ἐσώζοντο. kai hopoy ean eiseporeyeto eis kōmas ē eis poleis ē eis agroys, en tais agorais etithesan toys asthenoyntas, kai parekaloyn ayton hina kan toy kraspedoy toy himatioy aytoy hapsōntai· kai hosoi an hēpsanto aytoy esōzonto.