1 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς οἶκόν τινος τῶν ἀρχόντων τῶν Φαρισαίων σαββάτῳ φαγεῖν ἄρτον, καὶ αὐτοὶ ἦσαν παρατηρούμενοι αὐτόν. kai egeneto en tō elthein ayton eis oikon tinos tōn archontōn tōn pharisaiōn sabbatō phagein arton, kai aytoi ēsan paratēroymenoi ayton.

2 καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπός τις ἦν ὑδρωπικὸς ἔμπροσθεν αὐτοῦ. kai idoy anthrōpos tis ēn hydrōpikos emprosthen aytoy.

3 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς τοὺς νομικοὺς καὶ Φαρισαίους λέγων· ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ θεραπεῦσαι ἢ οὔ; οἱ δὲ ἡσύχασαν. kai apokritheis ho iēsoys eipen pros toys nomikoys kai pharisaioys legōn· exestin tō sabbatō therapeysai ē oy ; ohi de hēsychasan.

4 καὶ ἐπιλαβόμενος ἰάσατο αὐτὸν καὶ ἀπέλυσεν. kai epilabomenos iasato ayton kai apelysen.

5 καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν· τίνος ὑμῶν υἱὸς ἢ βοῦς εἰς φρέαρ πεσεῖται, καὶ οὐκ εὐθέως ἀνασπάσει αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; kai apokritheis pros aytoys eipen· tinos hymōn yhios ē boys eis phrear peseitai, kai oyk eytheōs anaspasei ayton en hēmera toy sabbatoy ;

6 καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἀνταποκριθῆναι πρὸς ταῦτα. kai oyk ischysan antapokrithēnai pros tayta.

7 Ἔλεγεν δὲ πρὸς τοὺς κεκλημένους παραβολήν, ἐπέχων πῶς τὰς πρωτοκλισίας ἐξελέγοντο, λέγων πρὸς αὐτούς· elegen de pros toys keklēmenoys parabolēn, epechōn pōs tas prōtoklisias exelegonto, legōn pros aytoys·

8 ὅταν κληθῇς ὑπό τινος εἰς γάμους, μὴ κατακλιθῇς εἰς τὴν πρωτοκλισίαν, μήποτε ἐντιμότερός σου ᾖ κεκλημένος ὑπ’ αὐτοῦ, hotan klēthēs hypo tinos eis gamoys, mē kataklithēs eis tēn prōtoklisian, mēpote entimoteros soy ē keklēmenos hyp’ aytoy,

9 καὶ ἐλθὼν ὁ σὲ καὶ αὐτὸν καλέσας ἐρεῖ σοι· δὸς τούτῳ τόπον, καὶ τότε ἄρξῃ μετὰ αἰσχύνης τὸν ἔσχατον τόπον κατέχειν. kai elthōn ho se kai ayton kalesas erei soi· dos toytō topon, kai tote arxē meta aischynēs ton eschaton topon katechein.

10 ἀλλ’ ὅταν κληθῇς πορευθεὶς ἀνάπεσε εἰς τὸν ἔσχατον τόπον, ἵνα ὅταν ἔλθῃ ὁ κεκληκώς σε ἐρεῖ σοι· φίλε, προσανάβηθι ἀνώτερον· τότε ἔσται σοι δόξα ἐνώπιον πάντων τῶν συνανακειμένων σοι. all’ hotan klēthēs poreytheis anapese eis ton eschaton topon, hina hotan elthē ho keklēkōs se erei soi· phile, prosanabēthi anōteron· tote estai soi doxa enōpion pantōn tōn synanakeimenōn soi.

11 ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. hoti pas ho hypsōn heayton tapeinōthēsetai, kai ho tapeinōn heayton hypsōthēsetai.

12 Ἔλεγεν δὲ καὶ τῷ κεκληκότι αὐτόν· ὅταν ποιῇς ἄριστον ἢ δεῖπνον, μὴ φώνει τοὺς φίλους σου μηδὲ τοὺς ἀδελφούς σου μηδὲ τοὺς συγγενεῖς σου μηδὲ γείτονας πλουσίους, μήποτε καὶ αὐτοὶ ἀντικαλέσωσίν σε καὶ γένηται ἀνταπόδομά σοι. elegen de kai tō keklēkoti ayton· hotan poiēs ariston ē deipnon, mē phōnei toys philoys soy mēde toys adelphoys soy mēde toys syggeneis soy mēde geitonas ploysioys, mēpote kai aytoi antikalesōsin se kai genētai antapodoma soi.

13 ἀλλ’ ὅταν ποιῇς δοχήν, κάλει πτωχούς, ἀναπήρους, χωλούς, τυφλούς, all’ hotan poiēs dochēn, kalei ptōchoys, anapēroys, chōloys, typhloys,

14 καὶ μακάριος ἔσῃ, ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἀνταποδοῦναί σοι· ἀνταποδοθήσεται δέ σοι ἐν τῇ ἀναστάσει τῶν δικαίων. kai makarios esē, hoti oyk echoysin antapodoynai soi· antapodothēsetai de soi en tē anastasei tōn dikaiōn.

15 Ἀκούσας δέ τις τῶν συνανακειμένων ταῦτα εἶπεν αὐτῷ· μακάριος ὅστις φάγεται ἄρτον ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. akoysas de tis tōn synanakeimenōn tayta eipen aytō· makarios hostis phagetai arton en tē basileia toy theoy.

16 ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, ἄνθρωπός τις ἐποίει δεῖπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσεν πολλούς, ho de eipen aytō, anthrōpos tis epoiei deipnon mega, kai ekalesen polloys,

17 καὶ ἀπέστειλεν τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου εἰπεῖν τοῖς κεκλημένοις· ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἕτοιμά εἰσιν. kai apesteilen ton doylon aytoy tē hōra toy deipnoy eipein tois keklēmenois· erchesthe, hoti ēdē hetoima eisin.

18 καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς πάντες παραιτεῖσθαι. ὁ πρῶτος εἶπεν αὐτῷ· ἀγρὸν ἠγόρασα καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐξελθὼν ἰδεῖν αὐτόν· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. kai ērxanto apo mias pantes paraiteisthai. ho prōtos eipen aytō· agron ēgorasa kai echō anagkēn exelthōn idein ayton· erōtō se, eche me parētēmenon.

19 καὶ ἕτερος εἶπεν· ζεύγη βοῶν ἠγόρασα πέντε καὶ πορεύομαι δοκιμάσαι αὐτά· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. kai heteros eipen· zeygē boōn ēgorasa pente kai poreyomai dokimasai ayta· erōtō se, eche me parētēmenon.

20 καὶ ἕτερος εἶπεν· γυναῖκα ἔγημα καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. kai heteros eipen· gynaika egēma kai dia toyto oy dynamai elthein.

21 καὶ παραγενόμενος ὁ δοῦλος ἀπήγγειλεν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ ταῦτα. τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης εἶπεν τῷ δούλῳ αὐτοῦ· ἔξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀναπήρους καὶ τυφλοὺς καὶ χωλοὺς εἰσάγαγε ὧδε. kai paragenomenos ho doylos apēggeilen tō kyriō aytoy tayta. tote orgistheis ho oikodespotēs eipen tō doylō aytoy· exelthe tacheōs eis tas plateias kai hrymas tēs poleōs, kai toys ptōchoys kai anapēroys kai typhloys kai chōloys eisagage hōde.

22 καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος· κύριε, γέγονεν ὃ ἐπέταξας, καὶ ἔτι τόπος ἐστίν. kai eipen ho doylos· kyrie, gegonen ho epetaxas, kai eti topos estin.

23 καὶ εἶπεν ὁ κύριος πρὸς τὸν δοῦλον· ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμοὺς καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ μου ὁ οἶκος· kai eipen ho kyrios pros ton doylon· exelthe eis tas hodoys kai phragmoys kai anagkason eiselthein, hina gemisthē moy ho oikos·

24 λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλημένων γεύσεταί μου τοῦ δείπνου. legō gar hymin hoti oydeis tōn andrōn ekeinōn tōn keklēmenōn geysetai moy toy deipnoy.

25 Συνεπορεύοντο δὲ αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ στραφεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς· syneporeyonto de aytō ochloi polloi, kai strapheis eipen pros aytoys·

26 εἴ τις ἔρχεται πρός με καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὰς ἀδελφάς, ἔτι δὲ καὶ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. ei tis erchetai pros me kai oy misei ton patera aytoy kai tēn mētera kai tēn gynaika kai ta tekna kai toys adelphoys kai tas adelphas, eti de kai tēn heaytoy psychēn, oy dynatai einai moy mathētēs.

27 ὅστις οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν ἑαυτοῦ καὶ ἔρχεται ὀπίσω μου, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. hostis oy bastazei ton stayron heaytoy kai erchetai opisō moy, oy dynatai einai moy mathētēs.

28 Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψηφίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει εἰς ἀπαρτισμόν; tis gar ex hymōn thelōn pyrgon oikodomēsai oychi prōton kathisas psēphizei tēn dapanēn, ei echei eis apartismon ;

29 ἵνα μήποτε θέντος αὐτοῦ θεμέλιον καὶ μὴ ἰσχύοντος ἐκτελέσαι πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται αὐτῷ ἐμπαίζειν, hina mēpote thentos aytoy themelion kai mē ischyontos ektelesai pantes ohi theōroyntes arxōntai aytō empaizein,

30 λέγοντες ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἤρξατο οἰκοδομεῖν καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι. legontes hoti ohytos ho anthrōpos ērxato oikodomein kai oyk ischysen ektelesai.

31 Ἢ τίς βασιλεὺς πορευόμενος ἑτέρῳ βασιλεῖ συμβαλεῖν εἰς πόλεμον οὐχὶ καθίσας πρῶτον βουλεύσεται εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ὑπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ἐρχομένῳ ἐπ’ αὐτόν; ē tis basileys poreyomenos heterō basilei symbalein eis polemon oychi kathisas prōton boyleysetai ei dynatos estin en deka chiliasin hypantēsai tō meta eikosi chiliadōn erchomenō ep’ ayton ;

32 εἰ δὲ μήγε, ἔτι αὐτοῦ πόρρω ὄντος πρεσβείαν ἀποστείλας ἐρωτᾷ τὰ πρὸς εἰρήνην. ei de mēge, eti aytoy porrō ontos presbeian aposteilas erōta ta pros eirēnēn.

33 οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσιν τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. ohytōs oyn pas ex hymōn hos oyk apotassetai pasin tois heaytoy hyparchoysin oy dynatai einai moy mathētēs.

34 Καλὸν οὖν τὸ ἅλα· ἐὰν δὲ καὶ τὸ ἅλα μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; kalon oyn to hala· ean de kai to hala mōranthē, en tini artythēsetai ;

35 οὔτε εἰς γῆν οὔτε εἰς κοπρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω. oyte eis gēn oyte eis koprian eytheton estin· exō balloysin ayto. ho echōn ōta akoyetō.