1 Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εὐαγγελιζομένου ἐπέστησαν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις, kai egeneto en mia tōn hēmerōn didaskontos aytoy ton laon en tō hierō kai eyaggelizomenoy epestēsan ohi hiereis kai ohi grammateis syn tois presbyterois,
2 καὶ εἶπαν λέγοντες πρὸς αὐτόν· εἰπὸν ἡμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς, ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην. kai eipan legontes pros ayton· eipon hēmin en poia exoysia tayta poieis, ē tis estin ho doys soi tēn exoysian taytēn.
3 ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ λόγον, καὶ εἴπατέ μοι· apokritheis de eipen pros aytoys· erōtēsō hymas kagō logon, kai eipate moi·
4 τὸ βάπτισμα τὸ Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; to baptisma to iōannoy ex oyranoy ēn ē ex anthrōpōn ;
5 οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες ὅτι ἐὰν εἴπωμεν· ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ· διατί οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; ohi de synelogisanto pros heaytoys legontes hoti ean eipōmen· ex oyranoy, erei· diati oyk episteysate aytō ;
6 ἐὰν δὲ εἴπωμεν· ἐξ ἀνθρώπων, ὁ λαὸς ἅπας καταλιθάσει ἡμᾶς· πεπεισμένος γάρ ἐστιν Ἰωάννην προφήτην εἶναι. ean de eipōmen· ex anthrōpōn, ho laos hapas katalithasei hēmas· pepeismenos gar estin iōannēn prophētēn einai.
7 καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. kai apekrithēsan mē eidenai pothen.
8 καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. kai ho iēsoys eipen aytois· oyde egō legō hymin en poia exoysia tayta poiō.
9 Ἤρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην. ἄνθρωπός ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν χρόνους ἱκανούς. ērxato de pros ton laon legein tēn parabolēn taytēn. anthrōpos ephyteysen ampelōna kai exedeto ayton geōrgois, kai apedēmēsen chronoys hikanoys.
10 καὶ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος δώσουσιν αὐτῷ· οἱ δὲ γεωργοὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν δείραντες κενόν. kai kairō apesteilen pros toys geōrgoys doylon, hina apo toy karpoy toy ampelōnos dōsoysin aytō· ohi de geōrgoi exapesteilan ayton deirantes kenon.
11 καὶ προσέθετο ἕτερον πέμψαι δοῦλον· οἱ δὲ κἀκεῖνον δείραντες καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. kai prosetheto heteron pempsai doylon· ohi de kakeinon deirantes kai atimasantes exapesteilan kenon.
12 καὶ προσέθετο τρίτον πέμψαι· οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. kai prosetheto triton pempsai· ohi de kai toyton traymatisantes exebalon.
13 εἶπεν δὲ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος· τί ποιήσω; πέμψω τὸν υἱόν μου τὸν ἀγαπητόν· ἴσως τοῦτον ἐντραπήσονται. eipen de ho kyrios toy ampelōnos· ti poiēsō ; pempsō ton yhion moy ton agapēton· isōs toyton entrapēsontai.
14 ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· ἀποκτείνωμεν αὐτόν, ἵνα ἡμῶν γένηται ἡ κληρονομία. idontes de ayton ohi geōrgoi dielogizonto pros allēloys legontes· ohytos estin ho klēronomos· apokteinōmen ayton, hina hēmōn genētai hē klēronomia.
15 καὶ ἐκβαλόντες αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος ἀπέκτειναν. τί οὖν ποιήσει αὐτοῖς ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; kai ekbalontes ayton exō toy ampelōnos apekteinan. ti oyn poiēsei aytois ho kyrios toy ampelōnos ;
16 ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. ἀκούσαντες δὲ εἶπαν· μὴ γένοιτο. eleysetai kai apolesei toys geōrgoys toytoys, kai dōsei ton ampelōna allois. akoysantes de eipan· mē genoito.
17 ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπεν· τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο· λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας; ho de emblepsas aytois eipen· ti oyn estin to gegrammenon toyto· lithon hon apedokimasan ohi oikodomoyntes, ohytos egenēthē eis kephalēn gōnias ;
18 πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ’ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται· ἐφ’ ὃν δ’ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν. pas ho pesōn ep’ ekeinon ton lithon synthlasthēsetai· eph’ hon d’ an pesē, likmēsei ayton.
19 καὶ ἐζήτησαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐπιβαλεῖν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν λαόν· ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς εἶπεν τὴν παραβολὴν ταύτην. kai ezētēsan ohi grammateis kai ohi archiereis epibalein ep’ ayton tas cheiras en aytē tē hōra, kai ephobēthēsan ton laon· egnōsan gar hoti pros aytoys eipen tēn parabolēn taytēn.
20 Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐνκαθέτους ὑποκρινομένους ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνται αὐτοῦ λόγου, ὥστε παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος. kai paratērēsantes apesteilan enkathetoys hypokrinomenoys heaytoys dikaioys einai, hina epilabōntai aytoy logoy, hōste paradoynai ayton tē archē kai tē exoysia toy hēgemonos.
21 καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις καὶ οὐ λαμβάνεις πρόσωπον, ἀλλ’ ἐπ’ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις· kai epērōtēsan ayton legontes· didaskale, oidamen hoti orthōs legeis kai didaskeis kai oy lambaneis prosōpon, all’ ep’ alētheias tēn hodon toy theoy didaskeis·
22 ἔξεστιν ἡμᾶς Καίσαρι φόρον δοῦναι ἢ οὔ; exestin hēmas kaisari phoron doynai ē oy ;
23 κατανοήσας δὲ αὐτῶν τὴν πανουργίαν εἶπεν πρὸς αὐτούς· katanoēsas de aytōn tēn panoyrgian eipen pros aytoys·
24 δείξατέ μοι δηνάριον. τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν; οἱ δὲ εἶπαν· Καίσαρος. deixate moi dēnarion. tinos echei eikona kai epigraphēn ; ohi de eipan· kaisaros.
25 ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· τοίνυν ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. ho de eipen pros aytoys· toinyn apodote ta kaisaros kaisari kai ta toy theoy tō theō.
26 καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἐπιλαβέσθαι αὐτοῦ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ, καὶ θαυμάσαντες ἐπὶ τῇ ἀποκρίσει αὐτοῦ ἐσίγησαν. kai oyk ischysan epilabesthai aytoy hrēmatos enantion toy laoy, kai thaymasantes epi tē apokrisei aytoy esigēsan.
27 Προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, οἱ ἀντιλέγοντες ἀνάστασιν μὴ εἶναι, ἐπηρώτησαν αὐτὸν proselthontes de tines tōn saddoykaiōn, ohi antilegontes anastasin mē einai, epērōtēsan ayton
28 λέγοντες· διδάσκαλε, Μωϋσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ ἔχων γυναῖκα, καὶ οὗτος ἄτεκνος ᾖ, ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. legontes· didaskale, mōysēs egrapsen hēmin, ean tinos adelphos apothanē echōn gynaika, kai ohytos ateknos ē, hina labē ho adelphos aytoy tēn gynaika kai exanastēsē sperma tō adelphō aytoy.
29 ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν. καὶ ὁ πρῶτος λαβὼν γυναῖκα ἀπέθανεν ἄτεκνος· hepta oyn adelphoi ēsan. kai ho prōtos labōn gynaika apethanen ateknos·
30 καὶ ὁ δεύτερος kai ho deyteros
31 καὶ ὁ τρίτος ἔλαβεν αὐτήν, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτὰ οὐ κατέλιπον τέκνα καὶ ἀπέθανον. kai ho tritos elaben aytēn, hōsaytōs de kai ohi hepta oy katelipon tekna kai apethanon.
32 ὕστερον καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν. hysteron kai hē gynē apethanen.
33 ἡ γυνὴ οὖν ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτῶν γίνεται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. hē gynē oyn en tē anastasei tinos aytōn ginetai gynē ; ohi gar hepta eschon aytēn gynaika.
34 καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ γαμίσκονται, kai eipen aytois ho iēsoys· ohi yhioi toy aiōnos toytoy gamoysin kai gamiskontai,
35 οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται· ohi de kataxiōthentes toy aiōnos ekeinoy tychein kai tēs anastaseōs tēs ek nekrōn oyte gamoysin oyte gamizontai·
36 οὔτε γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται, ἰσάγγελοι γάρ εἰσίν, καὶ υἱοί εἰσίν θεοῦ τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. oyte gar apothanein eti dynantai, isaggeloi gar eisin, kai yhioi eisin theoy tēs anastaseōs yhioi ontes.
37 ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροί, καὶ Μωϋσῆς ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτου, ὡς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακώβ· hoti de egeirontai ohi nekroi, kai mōysēs emēnysen epi tēs batoy, hōs legei kyrion ton theon abraam kai theon isaak kai theon iakōb·
38 θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων· πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν. theos de oyk estin nekrōn alla zōntōn· pantes gar aytō zōsin.
39 ἀποκριθέντες δέ τινες τῶν γραμματέων εἶπαν· διδάσκαλε, καλῶς εἶπας· apokrithentes de tines tōn grammateōn eipan· didaskale, kalōs eipas·
40 οὐκέτι γὰρ ἐτόλμων ἐπερωτᾶν αὐτὸν οὐδέν. oyketi gar etolmōn eperōtan ayton oyden.
41 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· πῶς λέγουσιν τὸν Χριστὸν εἶναι Δαυεὶδ υἱόν, eipen de pros aytoys· pōs legoysin ton christon einai dayeid yhion,
42 αὐτὸς γὰρ Δαυεὶδ λέγει ἐν βίβλῳ ψαλμῶν· εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου· κάθου ἐκ δεξιῶν μου aytos gar dayeid legei en biblō psalmōn· eipen ho kyrios tō kyriō moy· kathoy ek dexiōn moy
43 ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; heōs an thō toys echthroys soy hypopodion tōn podōn soy ;
44 Δαυεὶδ οὖν κύριον αὐτὸν καλεῖ, καὶ πῶς αὐτοῦ υἱός ἐστιν; dayeid oyn kyrion ayton kalei, kai pōs aytoy yhios estin ;
45 Ἀκούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς· akoyontos de pantos toy laoy eipen tois mathētais·
46 προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπατεῖν ἐν στολαῖς καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, prosechete apo tōn grammateōn tōn thelontōn peripatein en stolais kai philoyntōn aspasmoys en tais agorais kai prōtokathedrias en tais synagōgais kai prōtoklisias en tois deipnois,
47 οἳ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται· οὗτοι λήμψονται περισσότερον κρίμα. ohi katesthioysin tas oikias tōn chērōn kai prophasei makra proseychontai· ohytoi lēmpsontai perissoteron krima.